روف گاردن چیست؟

روف گاردن Roof garden یا بام سبز، فضای سبز طراحی شده ای است که با احداث آن در فضاهای بلا استفاده­ ساختمان (پشت بام و تراس)، همسو با تکنولوژی مدرن و همخوان با ارزش های زیباشناسی، اجتماعی و فرهنگی می تواند در شرایط زیست محیطی حال حاضر، فضای سبز از دست رفته شهری را زنده کند. در حقیقت روف گاردن فضای سبزی است که بر روی سقف اجرا شده باشد و بستر کشت گیاه، در ارتفاعی بالاتر از سطح خاک زمین بر روی بستر مصنوعی شکل گرفته باشد و موجبات پایداری محیط، بهبود سلامت روانی و جسمی ساکنین و افزایش کیفیت زندگی گردد. برای زیبایی بیشتر روف گاردن می‌توان از چوب‌های ترمووود استفاده کرد تا جلوه‌ای خیره‌کننده به فضا دهد. ترکیب فضای سبز و چوب همیشه زیبایی خاصی داشته و مورد پسند همه است.

MEXWOOD

روف گاردن

 

روف گاردن میتواند از قراردادن چند گلدان روی پشت بام آغاز و به اجرای باغ و فضاهای سبزی همانند پارک منتهی گردد. انتخاب نوع طراحی روف گاردن بستگی به عوامل مختلفی همچون، سازه ساختمان، کاربری، ویژگی های اقلیمی و حتی سلیقه شما دارد!

روف گاردن ها را بر اساس سیستم اجرایی به چهار دسته اصلی تقسیم می‌کنند:

  • سیستم متمرکز (intensive)
  • سیستم گسترده (extensive)
  • سیستم مدولار یا جعبه گیاه (planter box )
  • ترکیبی (synthetic)

 

MEXWOOD

روف گاردن

سیستم متمرکز

برای سیستم متمرکز واژه Roof Garden یا باغ بام استفاده می شود. این نوع از روف گاردن شامل انواع مختلفی از گیاهان بوده و شبیه یک پارک طراحی می شود. بام‌های سنتی سبز که نیازمند عمق متعارفی از خاک برای رشد گیاهان حجیم و چمن معمولی می‌باشند، به عنوان روف گاردن متمرکز مطرح هستند. در روش متمرکز می‌توانید درختان و بوته های زیبا و سرزنده به پشت بام اضافه کنید. چرا که در این روش عمق کاشت زیادی در اختیار شماست و اجرای باغچه ها به روش سنتی این امکان را در اختیار شما قرار می‌دهد. در این سیستم معمولاً نیازهای سازه ای جدید الزامی است و برای بام هایی که دسترسی عمومی دارند بکار برده می شوند.

سیستم گسترده

برای سیستم گسترده از واژه Green Roof یا بام سبز استفاده می‌شود. در این روش بعد از اجرای ایزولاسیون و زیرسازی مناسب پشت بام و تعبیه خروجی آب، سطح بام جهت کاشت چمن آماده می باشد. این سیستم به نام مقطع کم ارتفاع یا اجرا با ضخامت کم نیز شناخته می‌شود. این نوع بام فقط شامل یک یا دو نوع گیاه و محیط کاشت کم عمق می‌باشد. معمولاً این سیستم برای زمانی‌که حداقل بار وزن مدنظر باشد به کار گرفته می‌شود.

 

اما نکته مهم در دو روش گسترده و متمرکز این است که قبل از اجرای این شیوه روف گاردن شما باید از مقاومت ساختمان در برابر بار مرده ایجاد شده در پشت بام مطلع باشید. آیا در محاسبات سازه ساختمان شما، بار مرده ناشی از اجرای باغچه ها و خاک سنگین اشباع شده در نظر گرفته شده است؟ اگر در این زمینه اطلاعاتی ندارید و از لحاظ امنیت و مقاومت سازه ساختمان خود در برابر میزان بار مرده ناشی از روف گاردن تردید دارید، بهترین روش برای ایجاد فضای سبز در پشت بام، استفاده از روش مدولار- پرتابل است.

 

سیستم ترکیبی

این نوع بام ترکیبی از دو سیستم گسترده و متمرکز است و دارای فواید دو بام ذکر شده‌است، اما دارای ظرفیت بار بیشتری است. در عین حال سبز شدن در داخل پنل‌های گسترده سبک وزنی صورت می‌گیرد. در نظر گرفتن آلاچیق برای روف گاردن ها ایده مناسب و جذابی برای افراد خانواده بشمار می آید آلاچیق‌­ها هم از مواردی هستند که در طراحی روف گاردن در نظر گرفته می‌شود.

سیستم مدولار (جعبه گیاه)

در این روش به زبان عامیانه از گلدان‌های و فلاورباکس‌های آماده جهت اجرای روف گاردن استفاده می‌شود. گلدان‌ها با توجه به نوع مصرفشان، می‌توانند سطح سبز گسترده و یا درختچه‌های زیبا و بلند داشته باشند. در واقع تفاوت این روش نسب به دو سبک قبلی، از لحاظ ظاهری برجسته نمی‌باشد بلکه به لحاظ سازه‌ای، سرعت اجرا، امنیت، تنوع، مدرن بودن و… می‌باشد.

خاک مناسب برای روف گاردن و بام سبز

از عناصر مهم دیگری که در ساخت بام سبز نقش مهمی ایفا می کند خاک مناسب است، خاک مورد استفاده برای این منظور بدلیل محدودیت در انتخاب و استفاده از آن باید دارای ویژگی‌های خاصی باشد. اول اینکه باید وزن کمی داشته باشد، دوم قابلیت جذب آب در آن است که هم باعث کاهش نوبت آب دهی به پوشش گیاهی باغ بام شده و هم اینکه هنگام بارش باران مانع غرقاب شدن سطح باغ بام می‌شود. نکته مهم دیگری که از اهمیت بالایی برخوردار است مغذی بودن خاک با مواد‌ معدنی و ریز مغذی‌ها است چرا که تعویض خاک باغ بام‌ها به ندرت انجام شده و امکان تعویض مکرر آن وجود ندارد.

MEXWOOD

روف گاردن

مراحل ساخت روف گاردن

  • طراحی اولیه وثانویه وتکمیلی روف گاردن
  • برآورد ریالی پروژه‌ روف گاردن
  • روش اجرای طرح درسطح پشت بام
  • محوطه­ سازی با استفاده از مواد و مصالح استاندارد و سبک مخصوص روف گاردن (مانند سیمان، آجر، سنگ و…)
  • ایزوله‌لاسیون روف گاردن
  • ایجاد زه­کش و فیلتر و لایه­ بندی سطح زیرین
  • آماده سازی خاک مناسب مخصوص روف گاردن
  • طراحی و کاشت گیاهان مخصوص روف گاردن
  • انتخاب نوع آبیاری (اتوماتیک یا دستی)
  • درصورت لزوم نورپردازی
  • آلاچیق
  • باربیکیو
  • آبنما

 

MEXWOOD

روف گاردن

 

مزایای روف گاردن

با افزایش آلودگی هوا ترافیک شلوغی و کمبود فضای سبز و معضلات دیگر شهرهای بزرگ ایجاد فضای سبز در پشت‌بام‌ها یا همان روف گاردن باعث تحولات فراوانی در شهرها می‌شود که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ایجاد فضایی مناسب و سرسبز برای اهالی ساختمان
  • کاهش گرمای داخلی ساختمان
  • تأثیر در آب‌وهوای شهری
  • کم کردن آلاینده‌های هوا و فیلتری طبیعی
  • کاهش آلودگی‌های صوتی
  • محافظت بام در برابر صدمات و طولانی‌تر شدن عمر بام
  • جذب آلودگی‌های معلق و جذب کربن توسط گیاهان استفاده‌شده در روف گاردن
  • جلوگیری از هدر رفتن آب و کاهش هزینه‌های فاضلاب

 

MEXWOOD

روف گاردن

فیلترینگ روف گاردن

فیلترینگ در روف گاردن به عملیاتی اتلاق می‌شود که طی آن از انتقال املاح خاک به لایه های پایین تر جلوگیری می‌گردد. این عمل به واسطه قرار دادن لایه‌ای از الیاف، انجام می‌پذیرد. عدم انجام این عملیات باعث تغییر بافت خاک و مسدود شدن مسیرهای زهکشی روف گاردن می‌شود.

یکی از اصلی‌ترین مزیت‌های روف گاردن، میزان نور آفتابی است که در طول ساعات روز دریافت می‌کند و می‌تواند محیطی دنج و خصوصی برای استراحت، پذیرایی و پرورش گیاهان باشد.

برای ساختن یک باغچه، با توجه به شرایط خاص این محوطه، به خدمت گرفتن مشاوران حرفه‌ای مورد نیاز است که با انجام عملیات نقشه‌برداری دقیق و انجام محاسبات گوناگون و انتخاب مواد مناسب و اجرای صحیح، به محوطه شخصیتی خاص ببخشند.